Özgürlüğün Hududu Adaletin Kıblesi

Bazen bir kelime çok şey anlatır: "Hürriyet."

İçini kim nasıl doldurursa, o şekle bürünür. Kimi için sonsuz bir serbestlik, kimi için sorumlulukla taçlanmış bir emanettir.

Ama eğer özgürlük, sadece canının istediğini yapma hakkı olarak algılanırsa; toplumu değil, sadece nefsi besler.

Ve nefis doydukça taşar; taşkınlık, itaatsizlik ve nihayetinde anarşiyi doğurur.

İşte bu yüzden, tarihin bir döneminde kaleme alınmış bir uyarı hâlâ kulağımızda çınlıyor:

“Hürriyeti, şeriatın edebiyle sınırlayın.”

Buradaki ‘şeriat’, kimilerinin zihninde korkuyla anılsa da, aslen ahlaki ölçüler, hakkaniyet ve sınır bilinci demektir.

Zira özgürlüğün olmadığı yerde zulüm olur; ama sınırsız özgürlüğün olduğu yerde de düzen yıkılır.

O hâlde özgürlük, ancak sorumlulukla anlam kazanır.

Bugün meşrutiyet yerine demokrasi, istibdat yerine otoriterlik diyoruz. Ama mesele değişmedi:

Adaletin kıblesi ne tarafa dönerse, toplum oraya secde eder.

Kıbleyi sadece bir mezhep, sadece bir görüş tayin ederse; secde eksik, ibadet sakat kalır.

Bu yüzden adalet dağıtanların gözleri dört yöne bakmalı. Hanefi’ye de kulak vermeli, Şafiî’yi de anlamalı;

Maliki'nin ihtiyatını, Hanbeli'nin dirayetini de göz ardı etmemeli.

Çünkü adaletin hakikati, bir kapının ardında değil; çokça fikrin arasında saklıdır.

Bir başka uyarı da geçmişten bugüne taş gibi düşer önümüze:

“Yeni ve gizli bir istibdat, meşrutiyetin mübarek ismini kendi emellerine perde yapmasın.”

Bugün demokrasi dediğimiz rejim, gerçekten halkın mı sesidir, yoksa bir grubun kendi çıkarlarını meşrulaştırdığı bir maske mi?

Sözde özgürlükler, sahte meşruiyetler; nice baskıyı, nice adaletsizliği meşrulaştırmak için kullanıldı tarih boyunca.

Bu yüzden biz, hem özgür hem ölçülü olmalı; hem çoğulcu hem ilkeli kalmalıyız.

Demokrasi sadece sandık değildir; vicdan, ilke ve adalet terazisidir.

Ve o terazi, sadece yasalarla değil, insanın içindeki hak duygusuyla dengede durur.

Özgürlük başıboşluk değil; sorumlulukla sınanmış bir emanettir.

Adalet ise yönü belli bir ibadet: Kıblesi ne kadar doğruysa, secdesi o kadar sahih olur.